Cultuurhistorische waarde

Een agrarisch Rijksmonument

Friesland kent veel prachtige koprompboerderijen, maar de Nynke Pleats heeft een uitzonderlijke vorm. De grote schuur is zeer breed en relatief laag. Deze afgeplatte vorm doet vermoeden dat het hier gaat om een schuur van rond 1600, of misschien zelfs uit de 16de eeuw. Ook het metselwerk in de achtermuur is uitzonderlijk, waarbij een boogvorm is aangezet in twee kleuren baksteen. Het is dan ook niet verrassend dat de boerderij in 1968 de status van rijksmonument heeft gekregen.

Het voorhuis stamt uit de eerste helft van de 17de eeuw, getuige de vorm, raamverdeling en rode klisklezoren in het metselwerk. 

Op oude foto’s is te zien dat de boerderij rond 1970 in zeer slechte staat verkeerde. Bij een storm was zelfs een deel van de achtergevel ingestort. Het rijksmonument moest dus hoognodig aangepakt worden om definitief verlies te voorkomen. In 1972 heeft de eerste restauratie plaatsgevonden, waarbij veel van de oorspronkelijke onderdelen, zoals muren, ramen en houtconstructie, behouden zijn. Voorafgaand aan deze restauratie zijn zeer gedetailleerde tekeningen gemaakt (zie detail voorhuis). Deze belangrijke bron kan helpen bij het maken van keuzes voor de komende restauratie en herbestemming. We weten daarom ook dat er verschillende aanpassingen zijn gemaakt aan het interieur, maar de 18de-eeuwse schouwen, de bedstedes en het tegelwerk zijn gedeeltelijk bewaard gebleven. Toch is het duidelijk dat sommige keuzes die gemaakt zijn bij deze eerste restauratie, de originaliteit hebben aangetast. Zo zijn bijvoorbeeld de Makkummer tegels in het voorhuis deels vervangen en is er een afsluiting gekomen tussen de voor- en achterkamer door het plaatsen van een keuken en een extra wand. 

De nieuwe eigenaren willen het oorspronkelijke karakter van de ruimtes terugbrengen door de indeling te herstellen, inclusief een deel van de bedstedes. Ook willen zij de luiken, die verdwenen zijn door verval, grotendeels terugbrengen. Hierbij zal zoveel mogelijk gebruik worden gemaakt van oude bouwmaterialen, in het kader van originaliteit en circulariteit.

Detail tekening 1972, interieur voorkamer